Procent składany na przykładach w złotych
Dziesięć lat zwłoki przy 500 zł miesięcznie kosztuje ponad 210 000 zł. Procent składany policzony w złotych: wpłaty, czas, podatek i reguła 72.
Dwie osoby odkładają po 500 zł miesięcznie. Pierwsza zaczyna w wieku 25 lat, druga dziesięć lat później. Obie kończą w wieku 55 lat. Pierwsza wpłaciła 180 000 zł, druga 120 000 zł. Różnica we wpłatach to 60 000 zł. Różnica w wyniku przy 5 procentach rocznie to ponad 210 000 zł.
Za tę różnicę odpowiada procent składany. Poniżej same liczby, bez wzorów.
Na czym to polega
Odsetki dopisane do kapitału zaczynają same zarabiać odsetki. W pierwszym roku to drobiazg. Po dwudziestu latach większość przyrostu pochodzi już nie z Twoich wpłat, tylko z wcześniejszych zysków.
10 000 zł przy 5 procentach rocznie daje po roku 10 500 zł. Zwykłe dodawanie podpowiada, że po 30 latach będzie 25 000 zł. W rzeczywistości jest 43 219 zł.
Jednorazowa wpłata w czasie
Te same 10 000 zł przy 5 procentach rocznie: po 10 latach 16 289 zł, po 20 latach 26 533 zł, po 30 latach 43 219 zł.
Zwróć uwagę na tempo. Pierwsza dekada dodała 6 289 zł, druga 10 244 zł, trzecia 16 686 zł. Kwota, stopa i wysiłek się nie zmieniły. Zmienił się tylko czas.
Regularne wpłaty
500 zł miesięcznie przy 5 procentach rocznie: po 10 latach masz 77 641 zł przy 60 000 zł wpłat. Po 20 latach 205 517 zł przy 120 000 zł wpłat. Po 30 latach 416 129 zł przy 180 000 zł wpłat.
Po dziesięciu latach zysk stanowi niecałą jedną czwartą wyniku. Po trzydziestu ponad połowę. To jest odpowiedź na pytanie z początku: osoba, która zaczęła dziesięć lat później, nie straciła dziesięciu lat wpłat, tylko dziesięć najbardziej wartościowych lat wzrostu.
Reguła 72
Szybki sposób na oszacowanie w pamięci: podziel 72 przez oprocentowanie, a dostaniesz liczbę lat potrzebną do podwojenia kwoty.
Przy 5 procentach to około 14 lat. Przy 7 procentach około 10 lat. Przy 2 procentach 36 lat. Dwa punkty procentowe różnicy wyglądają niepozornie, a oznaczają podwojenie o kilka lat wcześniej.
Podatek zmienia wynik bardziej, niż się wydaje
Od zysków kapitałowych płacisz 19 procent, ale ogromne znaczenie ma moment, w którym podatek jest pobierany.
Na lokacie podatek schodzi co roku, więc realnie pracuje 4,05 procent zamiast 5. Po 30 latach z 10 000 zł robi się 32 905 zł. Jeśli ten sam zysk jest opodatkowany dopiero na końcu, jak przy sprzedaży akcji czy funduszu po latach, zostaje 36 908 zł.
Ta sama stopa, ten sam podatek, 4 000 zł różnicy. Przez trzydzieści lat pracowała także ta część, którą ostatecznie oddajesz. Szerzej o tym mechanizmie piszemy w tekście o podatku Belki, a o sposobie na jego uniknięcie przy IKE i IKZE.
To działa też w drugą stronę
Procent składany nie rozróżnia, po której jesteś stronie. Dług na karcie kredytowej oprocentowany 20 procent rocznie rośnie według tej samej zasady, tylko znacznie szybciej, bo stopa jest czterokrotnie wyższa.
Dlatego spłata drogiego długu bywa najlepszą dostępną inwestycją: daje pewny wynik równy oprocentowaniu, którego już nie płacisz.
Czego te liczby nie mówią
Pięć procent rocznie przez trzydzieści lat to założenie, nie obietnica. Lokaty i obligacje zmieniają oprocentowanie, a giełda nie rośnie równo: bywają lata po minus dwadzieścia procent i dekady, które kończą się w miejscu.
Wyliczenia pokazują mechanizm, nie prognozę. Dochodzi jeszcze inflacja: 416 000 zł za trzydzieści lat kupi wyraźnie mniej niż dziś.
Z tych zastrzeżeń wynika jedna praktyczna rzecz. Na stopę zwrotu masz mały wpływ. Na to, kiedy zaczniesz i jak regularnie wpłacasz, pełny.
Sprawdź to na swoich liczbach
Kalkulator na skieta.com/kalkulator liczy to samo dla Twojej kwoty, wpłaty miesięcznej i liczby lat. Porównuje lokatę, obligacje skarbowe i giełdę, a wynik pokazuje po podatku i po inflacji. Działa bez zakładania konta.
W samej aplikacji zobaczysz ten mechanizm na własnych pieniądzach: wpłacony kapitał osobno, zysk osobno.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady inwestycyjnej. Przykłady zakładają stałą stopę zwrotu, której w rzeczywistości nikt nie gwarantuje.