IKE i IKZE - jedyny legalny sposób, żeby nie płacić Belki

IKE i IKZE to dwa konta emerytalne i dwie różne ulgi: jedno obniża podatek dziś, drugie zwalnia z podatku na końcu. Czym się różnią i które wybrać.

Od prawie każdego zysku z inwestycji zapłacisz 19-procentowy podatek Belki. Są dokładnie dwa wyjątki dostępne dla zwykłego inwestora i oba nazywają się kontem emerytalnym.

Mimo podobnych nazw IKE i IKZE działają zupełnie inaczej i wybór między nimi zależy od tego, kiedy wolisz odczuć korzyść.

IKE: ulga na końcu

Na IKE wpłacasz pieniądze już opodatkowane, bez żadnej korzyści w bieżącym roku.

Korzyść przychodzi przy wypłacie: jeśli spełnisz warunki, czyli osiągniesz wymagany wiek i będziesz wpłacać przez wymaganą liczbę lat, cały wypracowany zysk jest zwolniony z podatku Belki. Nie zapłacisz od niego ani złotówki.

Przy trzydziestoletnim horyzoncie i procencie składanym mówimy o kwotach, które potrafią przekroczyć wartość wpłat. Cały ten zysk zostaje u Ciebie.

IKZE: ulga od razu

Na IKZE działa to odwrotnie. Wpłaty odliczasz od podstawy opodatkowania w rocznym zeznaniu, więc korzyść odczuwasz natychmiast, w postaci niższego podatku dochodowego za dany rok.

Cena jest taka, że wypłata nie jest całkowicie zwolniona. Po spełnieniu warunków wieku i stażu wypłacana kwota objęta jest zryczałtowanym podatkiem w stawce niższej niż standardowe 19 procent, ale liczonym od całości wypłaty, a nie tylko od zysku.

IKZE jest więc szczególnie atrakcyjne dla osób w wyższym progu podatkowym, bo natychmiastowa oszczędność podatkowa jest wtedy największa.

Limity i najważniejsza zasada

Oba konta mają roczne limity wpłat, ogłaszane co roku i powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem. Limit IKZE jest niższy niż IKE, a osoby prowadzące działalność gospodarczą mają na IKZE limit podwyższony.

Zasada, która zaskakuje najczęściej: niewykorzystany limit przepada. Nie przenosi się na kolejny rok. Jeśli w danym roku wpłacisz mniej, ta przestrzeń znika bezpowrotnie.

Dlatego przy planowaniu warto traktować limit jako coroczną okazję z terminem ważności, a nie jako sufit, do którego kiedyś się dojdzie.

To nie jest osobny produkt inwestycyjny

Najczęstsze nieporozumienie: IKE i IKZE to nie są produkty z własną stopą zwrotu, tylko opakowania podatkowe.

Możesz je prowadzić w formie rachunku maklerskiego i kupować na nim akcje oraz ETF-y, w formie funduszy inwestycyjnych, jako lokatę bankową albo jako ubezpieczenie z częścią inwestycyjną.

Twój wynik zależy więc od tego, co w środku, a nie od samej nazwy konta. Przy części akcyjnej najczęściej sięga się po ETF-y. To samo IKE u dwóch osób może dać zupełnie inne rezultaty. Warto zwrócić uwagę na opłaty, bo w niektórych formach potrafią zjeść znaczną część korzyści podatkowej.

Co przy wcześniejszej wypłacie

Pieniądze nie są zablokowane. Możesz wypłacić je w każdej chwili, tracąc jednak korzyść podatkową.

Przy wcześniejszej wypłacie z IKE zapłacisz zwykły podatek Belki od zysku, czyli wracasz do punktu wyjścia. Przy IKZE wypłacona kwota doliczana jest do dochodu i opodatkowana według skali, co bywa dotkliwe, bo wcześniej odliczyłeś te wpłaty.

Warto o tym pamiętać: to konta na długi horyzont i nie zastąpią poduszki bezpieczeństwa.

Można mieć oba

IKE i IKZE nie wykluczają się. Limity są niezależne, więc korzystając z obu, powiększasz przestrzeń wolną od Belki.

Częsta strategia to najpierw wykorzystać IKZE dla natychmiastowej ulgi podatkowej, a nadwyżkę kierować na IKE dla zwolnienia zysku na końcu.

Sprawdź to na swoich liczbach

Kalkulator inwestycyjny w skieta pokazuje wyniki po podatku Belki, więc łatwo oszacujesz, ile ten podatek zabiera z Twojego horyzontu inwestycyjnego, a tym samym ile realnie warte jest opakowanie emerytalne.

Aplikacja pokazuje też przy każdej pozycji kwotę podatku, który zapłaciłbyś przy sprzedaży, co dobrze uzmysławia skalę korzyści.

Ten tekst ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej ani inwestycyjnej. Limity wpłat oraz warunki wypłaty zmieniają się - aktualne zasady sprawdź przed decyzją lub skonsultuj się z doradcą.